Biến chứng võng mạc do cận thị nặng ở trẻ em: Cảnh báo từ trường hợp bệnh nhi 11 tuổi tại Bệnh viện Mắt Hoa Lư

​Trong nhiều trường hợp, đặc biệt ở trẻ có độ cận tăng nhanh và trục nhãn cầu kéo dài bất thường, nguy cơ xuất hiện các biến chứng võng mạc nguy hiểm đang ngày càng gia tăng. Đây là tình trạng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực lâu dài, thậm chí dẫn đến suy giảm thị lực không hồi phục nếu không được phát hiện và kiểm soát kịp thời.

Ngày 02/05 vừa qua, Bệnh viện Mắt Hoa Lư – thành viên Tập đoàn Y khoa VISI – đã tiếp nhận điều trị một trường hợp cận thị nặng ở trẻ nhỏ với nguy cơ cao gặp biến chứng võng mạc. Trường hợp này tiếp tục là hồi chuông cảnh báo dành cho phụ huynh về tình trạng cận thị tiến triển ở trẻ em hiện nay.

Trường hợp bệnh nhi 11 tuổi cận thị -14 diop và nguy cơ biến chứng võng mạc nghiêm trọng

​

Bệnh nhi V.D.H. (11 tuổi, Khánh Nhạc, Ninh Bình) được gia đình đưa đến Bệnh viện Mắt Hoa Lư thăm khám sau khi nhận thấy thị lực giảm nhanh, độ cận tăng liên tục dù đã đeo kính điều chỉnh trước đó.

Tại bệnh viện, trẻ được kỹ thuật viên khúc xạ Phạm Thị Nga tiến hành kiểm tra chuyên sâu về khúc xạ và đo các chỉ số liên quan đến thị lực. Sau đó, BS Trịnh Thế Sơn – Trưởng phòng KHTH – QLCL bệnh viện – trực tiếp thăm khám và đánh giá chuyên môn.

Kết quả cho thấy bệnh nhi bị cận thị hai mắt ở mức -14.00 diop, kèm theo trục nhãn cầu dài tới 31 mm, vượt khoảng 6 mm so với chiều dài trung bình ở trẻ cùng độ tuổi. Đây là tình trạng cận thị tiến triển nặng với nguy cơ rất cao dẫn đến các biến chứng võng mạc như:

Thoái hóa võng mạc

Thoái hóa võng mạc là tình trạng các tế bào võng mạc bị tổn thương do nhãn cầu kéo dài quá mức. Khi võng mạc bị kéo giãn liên tục, cấu trúc võng mạc trở nên mỏng và yếu hơn, làm suy giảm chức năng tiếp nhận hình ảnh.

Bong võng mạc

Bong võng mạc là một trong những biến chứng võng mạc nguy hiểm nhất ở người cận thị nặng. Khi võng mạc bị rách hoặc bong tách khỏi lớp nền nuôi dưỡng phía dưới, người bệnh có thể mất thị lực nhanh chóng nếu không điều trị kịp thời.

Suy giảm thị lực vĩnh viễn

Ở những trường hợp cận thị nặng kéo dài, các tổn thương đáy mắt có thể tiến triển âm thầm và gây mất thị lực không hồi phục. Điều đáng lo ngại là nhiều trẻ không có biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu nên phụ huynh thường chủ quan.

Hiện tại, bệnh nhi vẫn đang được theo dõi chuyên sâu để đánh giá mức độ tiến triển và nguy cơ biến chứng võng mạc trong thời gian tiếp theo.

Vì sao trẻ cận thị nặng dễ gặp biến chứng võng mạc?

Theo các chuyên gia nhãn khoa, khi độ cận tăng cao, nhãn cầu sẽ có xu hướng kéo dài ra phía sau. Chính sự kéo dài bất thường này làm võng mạc bị căng giãn liên tục.

Ở trẻ em, quá trình phát triển nhãn cầu vẫn tiếp diễn nên nếu cận thị không được kiểm soát sớm, trục nhãn cầu có thể tăng rất nhanh chỉ trong vài năm. Điều này khiến nguy cơ xuất hiện biến chứng võng mạc tăng cao hơn nhiều so với người cận thị thông thường.

Các dấu hiệu cảnh báo cận thị tiến triển nguy hiểm ở trẻ

Phụ huynh cần đặc biệt chú ý nếu trẻ có những biểu hiện sau:

• Độ cận tăng nhanh trong thời gian ngắn
• Phải thay kính liên tục
• Hay nheo mắt khi nhìn xa
• Nhìn mờ dù đã đeo kính
• Ngồi quá gần màn hình hoặc sách vở
• Thường xuyên dụi mắt, mỏi mắt
• Than đau đầu hoặc nhức mắt

Đây có thể là dấu hiệu cho thấy cận thị đang tiến triển mạnh và tiềm ẩn nguy cơ biến chứng võng mạc.

Biến chứng võng mạc không thể được loại bỏ hoàn toàn bằng mổ cận

BS Trịnh Thế Sơn cho biết, nhiều phụ huynh hiện nay vẫn có suy nghĩ rằng chỉ cần chờ trẻ đủ lớn để thực hiện phẫu thuật khúc xạ là có thể giải quyết triệt để tình trạng cận thị.

Tuy nhiên, thực tế phẫu thuật cận thị chỉ giúp điều chỉnh công suất khúc xạ của mắt chứ không thể làm trục nhãn cầu ngắn lại. Điều này đồng nghĩa với việc nguy cơ biến chứng võng mạc vẫn tồn tại ngay cả sau khi mổ cận thành công.

Đây là lý do các bác sĩ nhãn khoa luôn khuyến cáo phụ huynh cần chủ động kiểm soát cận thị từ sớm thay vì chờ đến tuổi trưởng thành mới xử lý.

Kiểm soát cận thị sớm giúp giảm nguy cơ biến chứng võng mạc

Hiện nay, việc kiểm soát cận thị ở trẻ không chỉ dừng lại ở việc cắt kính mà cần theo dõi toàn diện nhiều yếu tố như:

- Tốc độ tăng độ cận

- Chiều dài trục nhãn cầu

- Tình trạng đáy mắt

- Nguy cơ biến chứng võng mạc

- Thói quen học tập và sử dụng thiết bị điện tử

Tại Bệnh viện Mắt Hoa Lư, hệ thống thiết bị chuyên sâu hiện cho phép đo chính xác trục nhãn cầu, theo dõi tốc độ tiến triển cận thị và đánh giá nguy cơ biến chứng võng mạc nhằm xây dựng phác đồ kiểm soát phù hợp cho từng trẻ.

Các phương pháp kiểm soát cận thị hiện đại hiện nay có thể bao gồm:

Kính kiểm soát cận thị chuyên biệt

Một số loại kính được thiết kế nhằm hạn chế tốc độ tăng độ cận ở trẻ, hỗ trợ kiểm soát sự kéo dài của trục nhãn cầu.

Theo dõi định kỳ trục nhãn cầu

Việc theo dõi chiều dài trục nhãn cầu giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ biến chứng võng mạc chính xác hơn thay vì chỉ dựa vào số độ cận.

Điều chỉnh thói quen sinh hoạt

Trẻ cần được hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử, tăng thời gian hoạt động ngoài trời và duy trì khoảng cách học tập phù hợp để giảm áp lực điều tiết cho mắt.

Phụ huynh không nên chủ quan trước nguy cơ biến chứng võng mạc ở trẻ em

Trên thực tế, nhiều trường hợp trẻ cận thị nặng chỉ được phát hiện khi độ cận đã tăng quá cao hoặc xuất hiện tổn thương võng mạc. Điều này khiến việc điều trị và kiểm soát trở nên khó khăn hơn.

Các chuyên gia khuyến cáo, trẻ em nên được khám mắt định kỳ từ 3–6 tháng/lần nếu có dấu hiệu tăng độ nhanh hoặc tiền sử cận thị nặng trong gia đình. Việc phát hiện sớm nguy cơ biến chứng võng mạc sẽ giúp bác sĩ đưa ra giải pháp can thiệp kịp thời nhằm bảo vệ thị lực lâu dài cho trẻ.

Bệnh viện Mắt Hoa Lư đồng hành cùng trẻ trong kiểm soát cận thị và phòng ngừa biến chứng võng mạc

Với hệ thống thiết bị hiện đại cùng đội ngũ bác sĩ, kỹ thuật viên chuyên sâu về nhãn khoa, Bệnh viện Mắt Hoa Lư đang triển khai nhiều giải pháp theo dõi và kiểm soát cận thị tiến triển ở trẻ em.

Không chỉ tập trung điều chỉnh thị lực, bệnh viện còn chú trọng đánh giá nguy cơ biến chứng võng mạc để xây dựng kế hoạch chăm sóc và theo dõi phù hợp cho từng bệnh nhi.

Trong bối cảnh tỷ lệ cận thị học đường ngày càng gia tăng, việc chủ động khám mắt định kỳ và kiểm soát cận thị từ sớm chính là giải pháp quan trọng giúp hạn chế các biến chứng võng mạc nguy hiểm, bảo vệ thị lực và chất lượng cuộc sống cho trẻ trong tương lai.

__________________________

BỆNH VIỆN MẮT HOA LƯ

Thành viên Tập đoàn Y khoa VISI

 153–161 Lê Đại Hành, Phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình

 Hotline/Zalo: 0878 135 135

 Website: mathoalu.com

 Youtube | TikTok: Bệnh viện Mắt Hoa Lư

​